Chia sẻ: Chia sẻ link qua Facebook Bản in
Phát triển thương mại - logistics: Hạ tầng thôi chưa đủ
11/08/2017 - 08:13 AM

(Vietnam Logistics Review) Đây là ý kiến chung của các chuyên gia Ngân hàng Thế giới (WB) tại Việt Nam (VN) trong buổi làm việc với Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ về tạo thuận lợi thương mại, phát triển logistics và thực hiện cơ chế một cửa quốc gia vào cuối tháng 6.2017 vừa qua.

Đầu tư hạ tầng

Một trong những yếu tố quan trọng và quyết định đến việc phát triển kinh tế, thúc đẩy thương mại, sản xuất, xuất nhập khẩu (XNK) là đầu tư xây dựng hạ tầng, trong đó có hạ tầng vận tải.

Báo cáo của Bộ Giao thông vận tải (GTVT) cho thấy, trong 5 năm (2011 - 2015), ngành GTVT đã thu hút, ký kết được 6,24 tỷ USD vốn ODA cho 33 dự án, kêu gọi đầu tư ngoài ngân sách nhà nước cho phát triển kết cấu hạ tầng giao thông 327.110 tỷ đồng trên tổng số 379.000 tỷ đồng được huy động từ trước tới nay. Trong đó, chỉ tính riêng đường bộ được 186.660 tỷ đồng trong tổng số 444.040 tỷ đồng đầu tư cho kết cấu hạ tầng giao thông.

Trong 5 năm toàn ngành đã đầu tư xây dựng mới, nâng cấp, cải tạo khoảng 4.400km đường bộ và hơn 94.000m chiều dài cầu đường bộ. Bên cạnh đó, các lĩnh vực đường thủy nội địa, hàng không, giao thông đô thị, giao thông nông thôn, công tác quản lý vận tải và dịch vụ hỗ trợ vận tải... có những bước nhảy vọt đáng ghi nhận với hàng nghìn công trình, tạo sự liên thông, tương tác để phát triển kinh tế, xã hội, thúc đẩy XNK.

Đánh giá về hạ tầng giao thông, các chuyên gia cho rằng, VN đã có bước tiến trong tăng cường kết nối giao thông, nhưng vận tải đa phương thức lại không bắt kịp với nhu cầu phát triển của đất nước, đặc biệt là trong bối cảnh hội nhập. Trên thực tế, VN đang gặp phải thách thức là khối lượng hàng hóa tăng trưởng nhanh hơn mức tăng GDP và khối lượng hàng hóa vận chuyển nhanh hơn tốc độ phát triển cơ sở hạ tầng hiện nay.

Trong 5 năm (2011 - 2015), ngành GTVT đã thu hút, ký kết được 6,24 tỷ USD vốn ODA cho 33 dự án, kêu gọi đầu tư ngoài ngân sách nhà nước cho phát triển kết cấu hạ tầng giao thông 327.110 tỷ đồng trên tổng số 379.000 tỷ đồng được huy động từ trước tới nay.

Theo số liệu của Bộ Công Thương, dự báo trong giai đoạn (2016 – 2020), nhu cầu đầu tư cho cơ sở hạ tầng vận tải khoảng 24 tỷ USD, tuy nhiên Nhà nước chỉ có thể đáp ứng được 8 tỷ USD, do đó WB khuyến nghị nên huy động từ nguồn vốn tư nhân, tín dụng thương mại và quan trọng hơn là nâng cao hiệu quả vận hành hạ tầng với sự tham gia của khu vực tư nhân. 

Tuy nhiên, ông Sebastian Eckardt, chuyên gia kinh tế WB tại VN cho rằng, nếu chỉ làm đường cao tốc thôi thì không đủ. Hàng hóa vẫn bị ách tắc ở cửa khẩu, bến cảng thì ý nghĩa về hạ tầng sẽ không đầy đủ. Do đó, tạo thuận lợi thương mại ngoại biên, nâng cao kết nối nội địa - logistics sẽ là yếu tố rất quan trọng để thúc đẩy phát triển kinh tế.

Đánh giá về vấn đề này, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ nhấn mạnh, đây là các lĩnh vực ưu tiên của Chính phủ VN hiện nay nhằm hướng tới các tiêu chuẩn và thông lệ của khu vực, quốc tế, giảm chi phí cho doanh nghiệp. Theo đó, trong lĩnh vực vận tải, VN đang tập trung vào đường bộ, đường sắt theo trục Bắc - Nam và Chính phủ cũng đang kêu gọi tư nhân tham gia hợp tác theo hình thức đối tác công-tư (PPP) ở cả việc phát triển hạ tầng và trong kiểm tra chuyên ngành đối với hàng hóa XNK.

Cần đồng bộ các chính sách

Theo ông Ousmane Dione – Giám đốc WB tại VN, VN cần xây dựng 4 trụ cột bao gồm khung pháp lý về tạo thuận lợi thương mại; nâng cao hiệu quả cơ sở hạ tầng thương mại và chất lượng kết nối; xây dựng ngành dịch vụ logistics có tính cạnh tranh; tăng cường phối hợp liên ngành và hợp tác với khu vực tư nhân.

Phân tích thực trạng ở từng trụ cột, chuyên gia của WB cho biết, tại VN, thời gian tuân thủ thủ tục trước khi thông quan chiếm tới 76% tổng thời gian nhập khẩu hàng hóa, trong đó thời gian xếp dỡ hàng hóa chiếm tới 1/3. Thêm vào đó, 72% biện pháp thủ tục hành chính nằm ở 3 Bộ là: Công Thương, Nông nghiệp và phát triển nông thôn, Y tế nên nỗ lực của các bộ này trong việc cải cách sẽ giúp giảm chi phí thương mại, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

  Ông Sebastian Eckardt, chuyên gia kinh tế WB tại VN cho rằng:   
Nếu chỉ làm đường cao tốc thôi thì không đủ. Hàng hóa vẫn bị ách tắc ở cửa khẩu, bến cảng thì ý nghĩa về hạ tầng sẽ không đầy đủ.

Theo tính toán của WB, trong năm 2016, 60% hàng hóa thông quan qua luồng xanh với 10 triệu tờ khai hải quan, chứng tỏ doanh nghiệp VN tuân thủ tốt quy định, nhưng lại chịu giám sát của 346 văn bản quy phạm pháp luật nên dễ phát sinh vi phạm. Hàng hóa qua luồng vàng chiếm 34,8% là quá cao so với các nước khác, chủ yếu là do kiểm tra chuyên ngành, chưa thực hiện cắt giảm được theo tinh thần Nghị quyết số 19 của Chính phủ về cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Hàng hóa qua luồng đỏ chiếm 5,3%, đã giảm so với trước, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề cần đánh giá kỹ.

Vì vậy, Chính phủ và các cơ quan liên quan nên rà lại tổng thể các thủ tục với tất cả các quy định bảo đảm an toàn môi trường, vệ sinh lao động… với tinh thần khách quan, dựa trên tính toán chi phí phải thấp hơn lợi ích của các biện pháp mang lại. Đồng thời ban hành được cơ chế giải trình với xã hội, doanh nghiệp của cơ quan hải quan, cơ quan chuyên ngành với các chức danh có trách nhiệm cụ thể.

WB cũng chỉ ra thực trạng về năng lực, quy mô các nhà cung cấp dịch vụ logistics của VN hiện nay có tới 41% doanh nghiệp nhỏ với trình độ, năng lực cần được cải thiện và áp dụng công nghệ trong lĩnh vực này vẫn còn hạn chế. WB khuyến nghị Chính phủ VN nên giao cho Ủy ban Một cửa quốc gia và tạo thuận lợi thương mại chỉ đạo cả việc phát triển logistics và mời gọi đại diện tư nhân tham gia vào Ủy ban này.

Trên cơ sở khuyến nghị của WB, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ đề nghị WB giúp Chính phủ tham vấn về khuôn khổ, chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu của Ủy ban này và cơ quan thường trực đủ mạnh để bao quát được cả tạo thuận lợi thương mại, logistics và một cửa quốc gia.

Nguyên Vũ
Viết phản hồi
(*)
(*)
Nội dung
CÁC TIN KHÁC